Elvis Peeters - Dinsdag

In de roman Dinsdag beschrijft Elvis Peeters slechts één dag uit het leven van een bejaarde man die zich langzaam uit het leven terugtrekt. Wars van elke vorm van bemoeizucht, probeert de man angstvallig uit handen van het meisje van de sociale dienst te blijven. Hij wil de regie over zijn eigen bestaan niet verliezen en redt zich prima, zoals hij zich eigenlijk altijd al heeft gered.

Schoorvoetend, in het bedaagde tempo van een man op leeftijd, ontvouwt zich het verhaal van zijn leven. De saaie handelingen van alledag, wat vertraagd door de ouderdom, staan in schril contrast met de woeste avonturen in zijn hoofd. Heen en weer springend in de tijd tekent Peeters het portret van deze gewetenloze opportunist en rücksichtsloze avonturier die na een misstap in zijn jeugd naar het toenmalige Belgisch-Congo was gestuurd. Daar heeft hij vooral het eigen belang gediend en als huurling voor de partij gestreden die hem het beste paste, of het nu het rebellenleger of de kolonisator was. Hij heeft gemoord en verkracht, zonder scrupules of moreel besef. Het totale gebrek daaraan, waarvan zijn daden blijk geven, lijkt moeilijk te rijmen met de liefde die hij later in zijn leven koesterde voor twee vrouwen. Hij heeft ze beide verzorgd en naar het graf begeleid met een ontroerende tederheid. Wat hem rest zijn herinneringen.

Peeters laat voelen dat het mogelijk is en dat de mens door de speling van het lot tot daden komt die hijzelf wellicht niet voor mogelijk had gehouden. Dinsdag leest bijna als een documentaire, als een ooggetuigenverslag van een iemand die toevallig op het verkeerde moment op de verkeerde plek was. Deze man kan naast je wonen, ook in Nederland, met een vergelijkbare koloniale oorlog in zijn persoonlijk-historische bagage.

Dat de lezer mededogen kan voelen met een kleurloze everyman, ook na met afschuw en walging van zijn verleden kennis te hebben genomen, getuigt van het superieure schrijverschap van Elvis Peeters, of beter gezegd van het schrijversduo Jos Verlooy en Nicole van Bael, die zonder moreel oordeel te vellen op unieke wijze een veelomvattende geschiedenis hebben vorm gegeven.

Lees het volledige juryrapport

 

omslag 'Dinsdag'